Ben jij hoogsensitief? Doe de test voor jezelf of jouw kind
Als je hoogsensitief bent, voel je je vaak een beetje anders dan anderen. Dat geldt voor volwassenen én kinderen. En eigenlijk ben je ook anders dan anderen die deze eigenschap niet hebben. Je neemt de wereld om je heen, maar ook je eigen binnenwereld, op een andere, meer gedetailleerde, manier waar. Daarnaast verwerk je prikkels en informatie diepgaander, wat zorgt voor een bepaalde intensiteit in hoe je dingen beleeft, ervaart en (aan)voelt. Het is net alsof je op een andere frequentie leeft. Hoe weet je of jij hoogsensitief bent?
Er zijn een aantal duidelijke kenmerken van hoogsensitiviteit. De meest bekende is dat je gedetailleerd waarneemt, via zicht, geluid, geur, smaak of (aan)voelen. Details die anderen niet eens opvallen komen als je hoogsensitief bent wel bewust binnen. Ik ben zelf bijvoorbeeld erg geluidsgevoelig. Als de vogels lekker fluiten hoor ik dat heel helder en duidelijk, kan ik heel erg ‘in het geluid gaan zitten’ en er intens van genieten. Alsof het door me heen vibreert. Daartegenover kan een storend, vervelend geluid waar geen harmonie in zit -of veel geluiden tegelijk- ook ontzettend binnenkomen en aanwezig zijn. Als ik er niet aan kan ontsnappen zorgt dit voor stress en onrust. Dat is wel eens lastig.
Niet makkelijk met eten
Ook een diepere beleving bij smaak, eten en drinken is een kenmerk van hoogsensitiviteit. En dan gaat het niet alleen om de smaak zelf, maar ook om de textuur en de uitwerking ervan in je mond. Ik was als kind niet makkelijk met eten. Nu begrijp ik waarom. Mijn ouders schoven alles gewoon naar binnen, maar ik proefde ook de details van de maaltijd en de substantie in mijn mond en dat vond ik soms behoorlijk overweldigend en onprettig. Bij hoogsensitiviteit tellen alle details mee bij een maaltijd. Aan de andere kant kun je ook intens genieten van eten dat voor jouw gevoel ‘helemaal klopt’ en heel rijk en aangenaam is qua smaak en textuur.
Een rijke, creatieve binnenwereld
Hoogsensitiviteit gaat echter niet alleen over zintuigelijke gevoeligheid ten opzichte van de buitenwereld. Je innerlijke wereld functioneert ook anders. Je bent creatief, intuïtief en kan met door-associëren op een onderwerp of situatie, via innerlijke beelden, gevoel of weten (intuïtieve vaardigheden) sneller een uitkomst zien. En je bent ook in staat grotere verbanden en patronen te zien. Je doorziet het geheel en de context beter en kunt diepere lagen en soms de intentie achter een gebeurtenis of ontwikkeling in de buitenwereld waarnemen. Alsof je ‘de diepte’ van een gebeurtenis kunt ontrafelen en het verhaal achter het verhaal kunt doorgronden. Je verwerkt dus veel meer informatie, op meerdere lagen, dan iemand die niet hoogsensitief is.
Verschillen in waarnemen, doorzien en doorgronden
Dat verschil in waarnemen en doorzien kwam bijvoorbeeld tijdens de coronaperiode -en ook daarna- kristalhelder naar voren. Mensen die de grotere verbanden, het grotere geheel en de grotere beweging wel konden doorgronden en mensen die slechts een deel van dat grotere plaatje konden zien.
Anders dan anderen
Als je hoogsensitief bent, weet en voel je diep van binnen dat je anders bent dan anderen. Niet meer of beter, maar anders. Soms kun je er echter niet goed de vinger op leggen waarom en waarin je anders bent dan anderen. Dat kan zorgen voor onzekerheid, twijfel over jezelf, verminderd zelfvertrouwen en zelfs een minderwaardigheidsgevoel.
De uitdaging voor hoogsensitieve kinderen
Als hoogsensitief kind is het extra moeilijk als je opgroeit in een gezin waarin de ouders zich niet bewust zijn van deze eigenschap en niet kunnen uitleggen wat hoogsensitiviteit is. Dan mis je niet alleen de bevestiging van jouw kwaliteiten, wat het voor je betekent en hoe het werkt, maar ook de erkenning voor wie je werkelijk bent. Voor hoogsensitieve kinderen is het, omdat ze zich anders voelen, belangrijk te weten dat het klopt wat ze voelen en waarnemen en dat dat ok is. Deze bevestiging zorgt voor erkenning, versterkt het zelfvertrouwen en hun eigenwaarde.
Hoe weet je of je hoogsensitief bent? Test jezelf of jouw kind
Er zijn verschillende testen in de vorm van vragenlijsten beschikbaar voor volwassenen en kinderen om te onderzoeken of je hoogsensitief bent of niet. Ook zijn er inmiddels goede boeken, webinars en trainingen beschikbaar over hoogsensitiviteit. Elaine Aron is grondlegger van hoogsensitiviteit en onderzoekt deze eigenschap zo’n 20 jaar. Ze noemt het Sensory Processing Sensitivity (SPS). Zij heeft een gedegen vragenlijst (in het Engels) ontwikkeld voor volwassenen. Via de links hieronder kun je voor jezelf of jouw kind(eren) testen of je hooggevoelig bent.
- Bekijk de Engelstalige test op de website van Elaine Aron: https://hsperson.com/test/highly-sensitive-test/
- Een Nederlandse test voor volwassenen of kinderen vind je hier: https://hoogsensitief.nl/test/
- Ook de Nederlandse website hooggevoeligheelgewoon biedt een test: https://www.hooggevoeligheelgewoon.nl/kennis-cursus/hsp-test/
Over mij
In deze week van de hoogsensitiviteit, van 8 tot en met 12 juni 2026, besteed ik graag aandacht aan deze prachtige en krachtige eigenschap. Als ervaringsdeskundige weet ik hoe moeilijk het kan zijn je te handhaven in deze rationele wereld, met deze gevoelige en soms intense kwaliteiten. Omdat er helaas nog veel onbekendheid is over hoogsensitiviteit publiceer ik erover. Om volwassenen, kinderen en ouders van kinderen te informeren en te helpen met inzicht en bewustwording over hoogsensitiviteit. Voor meer zelfinzicht, acceptatie en zelfvertrouwen.